21.01.2018 :
Aydın Rozental : Liberallikten Vazgeçiyorum !
Aydın Rozental

Liberalizm, Sosyalizm, Komunizm hatta Anarşizm gibi teoriler ilk yazıldıkları zamanlardan günümüze oldukça değişiklikler geçirdiler. Son 100 yılda dünya her alanda çok hızlı değişti. Ve dünyadaki hiçbir ülke saf bir teoriyi uygulamıyor. Ülkeler kendi ihtiyaçlarına göre uygulamalar yaparken, teorileri savunanlar farklı uygulamalar karşısında sıkıntıya düşüyor. Belki de artık yeni teoriler yazmanın zamanı geldi.

 

Liberalizm'in temelleri 1700'lü yıllarda atıldığında o yılların politik koşulları çok farklıydı. Daha Fransız devrimi yapılmamıştı. Nitekim Fransız devrimi Liberal teorilerden etkilenerek yapıldı. Daha sonra Adam Smith 1776'da ülkemizde birçok Liberalin Liberalizm'in temeli sandığı “Milletlerin Zenginliği” adlı iktisat kitabını yazdı. Elbette Adam Smith o kitabı o yılların koşullarına göre yazmıştı. Tavsiye ve önerileri o zamana uygundu.

 

Oysa günümüzde dünyada bambaşka iktisadi koşullar var. 1700'lerde Çin'den mal getirmek İpekyolu veya denizyolu ile aylar sürüyordu. Keza o yıllarda Çin'den sadece oraya has belli başlı mallar geliyordu. Oysa günümüzde Çin dünyanın fabrikası konumunda. Her türlü mal Çin'de daha ucuza üretilebiliyor. Gerektiğinde Çin'den 1-2 gün içinde Uçakla mal getirmek mümkün. Haliyle piyasa ve üretim koşulları çok değişmiş durumda ve ülkelerin ekonomilerini korumak , hlklarının veya liberallerin deyimiyle bireylerinin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için farklı uygulamalar yapmaları gerekiyor. Bu uygulamalar ise topluca bakıldığında hiçbir teoriye uymuyor.

 

Dünyanın en zengin ülkelerinden Norveç'in temel sektörü balıkçılık. Norveç balıkçılığını korumak adına Avrupa Birliği üyeliğini geri çevirmiş bir ülke. Ve bunu yaparak gayet de doğru karar verdiği günümüzde net bir şekilde görülmektedir. Diğer yandan ABD otomotiv piyasası geçtiğimiz yıllarda büyük bir düşüş yaşamıştır. Özellikle dünyada ucuz ve kaliteli otomobillerin üretilmeye başlaması, ABD'li otomobil üreticilerini zor duruma sokmuş, bunun sonucunda ABD'nin otomotiv başkenti Detroit adeta terkedilmiştir.

Nasıl ki her aile kendi ekonomisinden ve bütçesinden sorumludur. Dünya ülkeleri de aynı şekilde kendi ekonomilerinden sorumludur. Ülkeler değişen koşullar karşısında kendi ekonomik çıkarlarına yönelik hareketler yapmak zorundadır. Bu hareketleri yaparken yapılan hareketin Liberalizm'e, Sosyalizm'e ters olup olmaması önemli değildir. Nitekim Çin Sosyalist bir ülke olmasına karşı, günümüzde güçlü bir serbest piyasaya sahiptir.

Hal böyleyken bireysel bazda da çatışmalar oluyor. İnsanlar birbilerini gerçek sosyalist, gerçek liberal olmamakla suçluyorlar. Bu açıdan biraz da haklılar. Çünkü hiçbir insan düşünce olarak bir teoriyi yüzde yüz kabul edemez. İlla ki kendisine has görüşlerinin olduğu bir alan vardır. Bu alandaki görüşleri de kendisini diğer insanlardan ayırır.

Ancak bu ayrımlar günümüzde belli bir teoriye bağlı olduğunu belirten, ama teoriyi çağa uyarlamak gerektiğine inanan kişiler üzerinde ciddi bir sıkıntı yaratıyor. Gerçek liberal olmadığını iddia ettiğiniz bir kişinin liberalizmle ilgili eleştirilerini veya yenilik önerilerini ciddiye alamıyorsunuz. Bu benim için de geçerli. Haliyle teoriler kendilerini bir türlü yenileyemezken, ülkeler pratikte çok farklı uygulamalar yapıyor ve çağa mecburen ayak uyduruyor.

 

Bu durumda yapılması gereken şey belli. Bir teoriyi savunduğunuzu iddia etmekten vazgeçmek ve yeni isimle yepyeni ve çağa uygun bir teori yazmak. Bildiğim kadarıyla son 100 yıl içinde bunu yapan bir kimse yok. Ancak mevcut eski teorilere ekler yapan veya kollar çıkartanlar var ki, onların yaptıkları da ortalığı daha fazla karıştırmış vaziyette.

Bu yüzden ben şu andan itiberen kendimin “Liberal” olduğumu iddia etmekten (Bazıları zaten öyle olmadığımı düşünüyor.) vazgeçiyorum. Ve inşallah hem ekonomik hem de sosyal açılardan yeni yaklaşımlar getirecek bir çalışma yapmaya hazırlanıyorum. İsmini biraz netleştikten sonra koyacağım.

Bu makale 8388 kişi tarafından okundu.

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan köşe yazıları/makaleler yazarların kendilerine ait görüşleridir. Köşe yazıları, makale ve yorumlardan Liberal Gazete veya liberalgazete.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Yazı, makale, yorum, herhangi bir içeriğin anayasa ve yasalara aykırı olamayacağı açıktır.
Sayısal Yazılım

Neden Liberal Gazete?

bilgi@liberalgazete.com

© Copyright - 2013 Liberal Gazete