16.01.2018 :
Aydın Rozental : Koşullar Değişince Kararlar Değişebilir
Aydın Rozental

İnsanlar her gün çeşitli kararlar alırlar. Bu kararların bazıları anlık etki ederken, bazılarının uzun vadeli etkileri olur. Elbette uzun vadeli etkisi olacak bir karar verirken aceleci olmamak ve uzun uzun düşünmek gerekir. Bu düşünme çeşitli koşulların değerlendirilmesi şeklinde olur.

 

İnsanların düşüncelerine etki eden iki temel etken vardır. Duyguları ve mantıkları. Her ikisi de çeşitli koşulları değerlendirir. Duygular, duygusal koşuları dikkate alır. Mantık ise bilgiler ve tahminler ışığında yapılan değerlendirmeleri. Mesela bir evlilik kararı alırken her iki etkenin koşulları da değerlendirilir. Evleneceğiniz kişiyi sevip sevmemeniz bir duygusal değerlendirmedir. Onu sürekli görmek mi istiyorsunuz ? Bazı kötü huylarını görmezden gelebiliyor musunuz ? Onunla bir ömür geçirebilir misiniz ?

 

Bir de mantıksal koşullar vardır. Yine evlilikten örnek verirsek. Karşınızdaki kişi ile evlenirseniz nerede yaşayacaksınız ? Parasal olarak geçinebilecek misiniz ? Aileleriniz uyuşabilecek mi ? Bunlar gibi soruların cevapları sizin mantıksal olarak karşınızdaki ile evlenip evlenemeyeceğinize karar vermenize yardımcı olur.

 

Bazı kararlarda iki taraf vardır. Bir taraf kendi koşullarını söyler, diğer taraf ise bunları kabul edip edemeyeceğini düşünür. Mesela bir iş görüşmesinde işveren yapacağınız işi, mesai saatlerini, vereceği ücret ve hakları bildirir, siz de işi kabul edip etmeyeceğinize karar verirsiniz. Tabi bu çift taraflı bir olaydır. Siz de deneyiminizi, bilginizi ve firmaya nasıl katkıda bulunacağınızı söylersiniz, işveren de sizi işe alıp almayacağına karar verir.

 

Bir karar alındıktan sonra değişen koşullar bazen görmezden gelinebilir, bazen de gelinemez. Değişen koşulların görmezden gelinemediği durumlarda yeni kararlar almak gerekir. Çalıştığınız işte patronun işe başladığınızdan 1 ay sonra “maaş giderlerini yanlış hesapladıklarını ve firmanın yaşaması için maaşları yarıya çekmeleri gerektiğini” söylediğini düşünün. O firmada çalışmaya devam eder misiniz ? Bu almanız gereken yeni bir karardır. Koşullar hala size uyuyorsa çalışmaya devam edersiniz. Uymuyorsa işten ayrılırsınız.

 

İşte hayatın içinde sürekli aldığımız kararların bir kısmı, bu değişen koşulların yeniden değerlendirilmesi yoluyla aldıklarımızdır. Değişen koşullar karşısında alınan bir kararın, ilkinin aynısı olmayabilmesi gayet doğaldır. Kişi belli bir maaşa çalışmayı kabul eder, ama yarısına çalışamayabilir. Yarım maaş kişisel harcamalara yetmeyebilir veya piyasada daha iyi maaş veren firmalar vardır. Kişinin böyle bir durumda “Bu firma bana iş verdi. Yarım maaş da verse ben firmama sadığım.” demesi mantıksal olarak saçmadır. Ancak bu da sadakat ile ilgili olduğundan duygusal bir karardır.

 

Duygusal kararlar yukarıdaki örnekte verdiğim gibi genellikle sadakatle ilgilidir. Kişiler genellikle yenilse de, küme de düşse tuttukları takımı sadakatleri sebebiyle değiştirmezler. Sadakatin bir de uç aşaması vardır. Fanatiklik. Fanatiklik bir şey uğruna mantıksız şeyler yapacak hale gelmektir. Bir fanatikin, koşullar ne kadar değişirse değişsin, desteklediği şeye olan bağlılığı değiştirmez. Bu da bazı durumlarda ciddi sıkıntılara yol açabilir.

Siyaset fanatiklikle yapılmaması gereken bir şeydir. Çünkü siyaset insanların bütün hayatını etkileyebilir. Bu bakımdan siyasette mantık ön planda olmalıdır. Bir dönem koşullar ve fikirlerimiz belli bir partiyi desteklememizi mantıklı hale getirir. Ancak koşullar değiştiğinde yeniden değerlendirmemiz gerekir. Yaptığımız değerlendirme farklı bir partiyi desteklememiz gerektiğini gösterebilir. Bu konuda duygusal yönden bir fanatiklik yapmamız kendi geleceğimizi tehlikeye atmamız anlamına gelir.

Fikirlerimizin değişmesi de bazı yeni bilgiler edindiğimiz veya koşulları değerlendirmede farklı bir bakış açısı kazandığımız anlamına gelir. İnsan yaşadığı sürece bir çok yeni bilgi ve deneyim elde eder. Bunlar çeşitli konularda geçmişe göre farklı sonuçlar çıkarmamızı sağlar. Unutmamalıyız ki bu durum aynı zamanda şu anda almış olduğumuz bazı kararları da ileride yanlış olarak değerlendirebileceğimiz anlamına gelir. Bundan kaçınmamız imkansız ama azaltmamız daha iyi düşünerek mümkün.

Kişiler geçmişte almış olduğunu düşündükleri yanlış kararlardan utanmamalıdır. O zamanki koşullar onu gerektirmiştir. Ama yanlışlığı da kabul etmek gerekir. Koşullar değiştiği zaman kararlar değişebilir. Fanatikliğe kapılıp kararlarda ısrarcı olmak sağlıklı bir davranış değildir.
 

Bu makale 8802 kişi tarafından okundu.

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan köşe yazıları/makaleler yazarların kendilerine ait görüşleridir. Köşe yazıları, makale ve yorumlardan Liberal Gazete veya liberalgazete.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Yazı, makale, yorum, herhangi bir içeriğin anayasa ve yasalara aykırı olamayacağı açıktır.
Sayısal Yazılım

Neden Liberal Gazete?

bilgi@liberalgazete.com

© Copyright - 2013 Liberal Gazete